NOWOŚCI
Zrównoważone leśnictwo bronią w walce z globalnym ociepleniem
Ostatnio bardzo wiele mówi się i pisze się o zmianach klimatycznych. Średnia temperatura wzrasta – wiek dwudziesty najprawdopodobniej był najcieplejszym stuleciem w ciągu ostatniego milenium. Co więcej dziesięć najcieplejszych z odnotowanych w historii lat nastąpiło po 1990 roku. Podnosi się poziom mórz, lodowce się kurczą, zanika powłoka lodowa i wzrasta częstotliwość ekstremalnych zjawisk pogodowych. Powodem takich zmian jest coraz większa ilość dwutlenku węgla w atmosferze.
Czy naukowcy mogą zatem wynaleźć urządzenie, które będzie absorbować węgiel z atmosfery? Urządzenie takie musiałoby przechowywać w sobie węgiel przez długi czas, musiałoby być oczywiście przyjazne środowisku, wydajne, niezawodne i co więcej dające się łatwo i tanio wyprodukować. Recz w tym, że nie muszą bowiem takie kryteria spełniają drzewa.
Drzewa i lasy odgrywają kluczową rolę w regulacji klimatu. Poprzez fotosyntezę i swój wzrost usuwają węgiel z atmosfery. Trafia on do biomasy lasu – magazynowany jest w pniu, gałęziach i korzeniach. Magazynowanie dwutlenku węgla przez drzewa jest procesem ciągłym. Warto przy tym zauważyć, że młody las wchłania węgiel błyskawicznie zaś w lesie dojrzałym drzewa nie absorbują więcej dwutlenku węgla lecz stanowią olbrzymi magazyn tego pierwiastka. Gdy taki las zostanie zniszczony większość zmagazynowanego w ekosystemie węgla jest uwalniana do atmosfery. Ponieważ w lasach zmagazynowanych jest olbrzymia ilość węgla (4500 gigaton – to prawie dwa razy więcej niż ilość węgla we wszystkich znanych zasobach ropy naftowej i więcej niż jest go w atmosferze – 3000 Gt). Dlatego też rabunkowa wycinka lasów sprawia, że do atmosfery trafia olbrzymia ilość dwutlenku węgla, która stanowi blisko 18% światowej emisji gazów cieplarnianych. To więcej niż emisja wszystkich samochodów, łodzi i samolotów, słowem całej branży transportowej. Nie powinno zatem dziwić, że zrównoważone gospodarowanie światowymi zasobami leśnymi może być kluczem do zapanowania nad klimatem.
Czym jest zrównoważone leśnictwo?
Na czym polega zrównoważone leśnictwo najłatwiej prześledzić na przykładzie. W taki sposób firma DLH zarządza jednym z największych zasobów lasów tropikalnych w Kongo–Brazzaville objętych certyfikacją FSC. FSC (Forest Stewardship Council) uważane jest za jedyną gwarancję dla wszystkich aspektów odpowiedzialnego leśnictwa i jest rozpoznawane na całym świecie zarówno przez organizacje pozarządowe, rządy i przedsiębiorców.
U podstaw zrównoważonego leśnictwa leży gruntowna wiedza na temat lasu i jego poszanowanie – mówi Szymon Gacki z DLH Poland. Na dojrzały las tropikalny składają się różne warstwy lub piętra, w których rosną drzewa w różnym wieku i rozmiarze. Średnio w afrykańskich tropikach występuje około 100 drzew na powierzchni jednego hektara. Najbardziej dojrzałe drzewa tworzą poniżej swych koron warstwę cienia, która sprawia, że wzrost lasu jest w zasadzie wstrzymany. Wtedy nowe drzewa wyrastają jedynie na miejscu umierających lub martwych.
W związku z tym specjaliści DLH szczegółowo analizują zawartość każdego fragmentu lasu, którym zarządzają. Drzewa należy zinwentaryzować, zidentyfikować i sklasyfikować, po to aby mieć pewność, które z nich dostarczą nasiona oraz które jeszcze nie osiągnęły dojrzałości. Do wycięcia wybiera się dojrzałe, dorosłe drzewa. Prowadzi się do nich niewielkie ścieżki, w taki sposób, aby miały jak najmniejszy wpływ na las. Miejsca szczególnie wrażliwe są identyfikowane i odgraniczane.
W lasach tropikalnych stosowane jest tzw. ścinanie o zmniejszonym wpływie (Reduced Impact Logging – RIL). Przeznaczone do wycięcia drzewa są ścinane i przeciągane do głównych dróg. Szczególny nacisk kładziony jest na zabezpieczenie i nieuszkodzenie pozostałych drzew. Jest to o tyle istotne, że nieścięte drzewa mają do odegrania bardzo ważną rolę w ciągu najbliższych 40 lat. Tyle bowiem czasu upłynie zanim ponownie na tym obszarze zostanie przeprowadzona wycinka. Warto bowiem zauważyć, że ścinane są tylko jedno lub dwa drzewa na obszarze 1 hektara – tłumaczy Szymon Gacki.
Gwałtowny wzrost
Wycięcie dojrzałych drzew otwiera światłu słonecznemu drogę do niższych warstw lasu. Stworzenie luki w koronie drzew działa jak katalizator stymulujący gwałtowny wzrost lasu. Po dziesięciu latach nasiona, z drzew je produkujących, trafiają do gleby gotowej na ich przyjęcie i sprzyjającej kiełkowaniu. Dzikie życie wkracza na obszar wycinki, przyciągane obfitością młodych roślin. Las ulega odmłodzeniu młode drzewa szybko wypełniają luki stworzone w koronach drzew. Pionierami są gatunki drzew bardzo odporne i zdolne do wzrostu w ostrym tropikalnym słońcu. Cień przez nie tworzony zapewnia idealne warunki dla kolejnych drzew, które mają czas na wzmocnienie się.
Duża różnorodność
Pionierskie drzewa nie żyją długo – rosną szybko i równie szybko umierają. Po dwudziestu latach prawnie nie ma już dopiero co zasianych drzewek, ponieważ cień znów zaczyna dominować. Drzewa, które wyrosły na miejscu wycinki są na najlepszej drodze do stania się dojrzałymi drzewami. Jednak na razie nie są wystarczająco silne by znieść bezpośrednie światło słoneczne, ale rolę twórców cienia spełniają następcy szybko rosnących drzew pionierskich. W tym momencie leśny ekosystem jest najbardziej zróżnicowany – mówi Gacki z DLH
Dojrzewający las
30 lat po wycince prawie nie ma już drzew pionierów. Ich bezpośredni następcy także osiągają kres swego życia i zaczynają obumierać. Drzewka stały się już młodymi drzewami, zaś niektóre młode drzewa dojrzewają i są gotowe do zostania dorosłymi drzewami. Przy ściółce lasu praktycznie ustało już kiełkowanie i wzrost nowych roślin ze względu niewielką ilość światła, która tam dociera.
Po czterdziestu latach od poprzedniej wycinki można ją ponownie przeprowadzić. Młode drzewa stały się dojrzałe i zastąpiły wcześniej ścięte dojrzałe drzewa. Można także wyselekcjonować drzewa, które będą ich następcami. W wyniku wycinki znów powstaje luka w koronie drzew i światło dociera do ściółki i ponownie stwarza się komfortowe warunki dla rozwoju i kiełkowania małych drzewek.
Proces ścinania o zmniejszonym wpływie, będący elementem zrównoważonego zarządzania lasami, może być w zasadzie powtarzany w nieskończoność. Warto przy tym zaznaczyć, że nie tylko las nie jest niszczony, ale może się także rozwijać i pobierać większą ilość dwutlenku węgla z atmosfery mówi Szymon Gacki.
Drewno jest surowcem zielonej przyszłości. Wykorzystywane w celach budowlanych wymaga o wiele mniejszych nakładów energii ( a co za tym idzie emisji dwutlenku węgla) niż inne materiały jak stal czy beton. Magazynuje węgiel a rabunkowe wycinanie lasów sprawia, że znaczna jego część trafia do atmosfery i zwiększa pulę gazów cieplarnianych. Dlatego tak ważne jest, aby jak największa część światowych zasobów leśnych była zarządzana w sposób odpowiedzialny i zrównoważony zgodnie ze standardami FSC. Wtedy drzewa staną się naszą bronią w walce z globalnym ociepleniem.
powrót
Google bot last visit powered by Narzędzia SEO - OK.INFO.PL